Bộ Luật Hình sự

Bộ luật hình sự có nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh của đất nướ c, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, quyền con người, quyền công dân, bảo vệ quyề n bình đẳng giữa đồng bào các dân tộc, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, tổ chức, bảo vệ trật tự pháp luật, chống mọi hành vi phạm tội; giáo dục mọi người ý thứ c tuân theo pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạ m. Bộ luật này quy định về tội phạm và hình phạt.

1. Chỉ người nào phạm một tội đã được Bộ luật hình sự quy định mới phải chị u trách nhiệm hình sự . 2. Chỉ pháp nhân thương mại nào phạm một tội đã được quy định tại Điề u 76 của Bộ luật này mới phải chịu trách nhiệm hình sự.

1. Đối với người phạm tộ i: a) Mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời, xử lý nhanh chóng, công minh theo đúng pháp luậ t; b) Mọi người phạm tội đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt giớ i tính, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần, địa vị xã hộ i; c) Nghiêm trị người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, côn đồ , tái phạm nguy hiểm, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội; CÔNG BÁO/Số 1263 + 1264/Ngày 31-12-2015 41 d) Nghiêm trị người phạm tội dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tổ chứ c, có tính chất chuyên nghiệp, cố ý gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọ ng. Khoan hồng đối với người tự thú, đầu thú, thành khẩn khai báo, tố giác đồ ng phạm, lập công chuộc tội, ăn năn, hối cải, tự nguyện sửa chữa hoặc bồi thườ ng thiệt hại gây ra; đ) Đối với người lần đầu phạm tội ít nghiêm trọng, thì có thể áp dụ ng hình phạt nhẹ hơn hình phạt tù, giao họ cho cơ quan, tổ chức hoặc gia đ ình giám sát, giáo dụ c; e) Đối với người bị phạt tù thì buộc họ phải chấp hành hình phạt tại các cơ sở giam giữ, phải lao động, học tập để trở thành người có ích cho xã hội; nếu họ có đủ điều kiện do Bộ luật này quy định, thì có thể được xét giảm thời hạn chấ p hành hình phạt, tha tù trước thời hạn có điều kiệ n; g) Người đã chấp hành xong hình phạt được tạo điều kiện làm ăn, sinh số ng lương thiện, hòa nhập với cộng đồng, khi có đủ điều kiện do luật định thì đượ c xóa án tích. 2. Đối với pháp nhân thương mại phạm tộ i: a) Mọi hành vi phạm tội do pháp nhân thương mại thực hiện phải đượ c phát hiện kịp thời, xử lý nhanh chóng, công minh theo đúng pháp luậ t; b) Mọi pháp nhân thương mại phạm tội đều bình đẳng trước pháp luậ t, không phân biệt hình thức sở hữu và thành phần kinh tế ; c) Nghiêm trị pháp nhân thương mại phạm tội dùng thủ đoạ n tinh vi, có tính chất chuyên nghiệp, cố ý gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọ ng; d) Khoan hồng đối với pháp nhân thương mại tích cực hợp tác với cơ quan tiế n hành tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án, tự nguyện sửa chữa hoặc bồi thườ ng thiệt hại gây ra, chủ động ngăn chặn hoặc khắc phục hậu quả xảy ra.

1. Cơ quan Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và các cơ quan hữu quan khác có trách nhiệm thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạ n của mình, đồng thời hướng dẫn, giúp đỡ các cơ quan khác của Nhà nước, tổ chứ c, cá nhân phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm, giám sát và giáo dục ngườ i phạm tội tại cộng đồ ng. 2. Cơ quan, tổ chức có nhiệm vụ giáo dục những người thuộc quyền quả n lý của mình nâng cao cảnh giác, ý thức bảo vệ và tuân theo pháp luật, tôn trọ ng các quy tắc của cuộc sống xã hội chủ nghĩa; kịp thời có biện pháp loại trừ nguyên nhân và điều kiện gây ra tội phạm trong cơ quan, tổ chức củ a mình. 3. Mọi công dân có nghĩa vụ tích cực tham gia phòng, chống tội phạm. 42 CÔNG BÁO/Số 1263 + 1264/Ngày 31-12-2015 Chươ ng II HIỆU LỰC CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ

i trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1. Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội thực hiệ n trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việ t Nam. Quy định này cũng được áp dụng đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả củ a hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển mang quốc tịch Việt Nam hoặc tạ i vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việ t Nam. 2. Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặ c lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩ a Việt Nam là thành viên hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề trách nhiệ m hình sự của họ được giải quyết theo quy định của điều ước quốc tế hoặc theo tậ p quán quốc tế đó; trường hợp điều ước quốc tế đó không quy định hoặc không có tậ p quán quốc tế thì trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đườ ng ngoại giao.

ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1. Công dân Việt Nam hoặc pháp nhân thương mại Việt Nam có hành vi phạ m tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà Bộ luật này quy định là tội phạm, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam theo quy định của Bộ luậ t này. Quy định này cũng được áp dụng đối với người không quốc tịch thường trú ở Việ t Nam. 2. Người nước ngoài, pháp nhân thương mại nước ngoài phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệ m hình sự theo quy định của Bộ luật này trong trường hợp hành vi phạm tội xâm hạ i quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam hoặc xâm hại lợi ích của nướ c Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việ t Nam là thành viên. 3. Đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xả y ra trên tàu bay, tàu biển không mang quốc tịch Việt Nam đang ở tại biển cả hoặc tại giới hạ n vùng trời nằm ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì ngườ i phạm tội có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luậ t này trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việ t Nam là thành viên có quy định. CÔNG BÁO/Số 1263 + 1264/Ngày 31-12-2015 43

1. Điều luật được áp dụng đối với một hành vi phạm tội là điều luật đ ang có hiệu lực thi hành tại thời điểm mà hành vi phạm tội được thực hiệ n. 2. Điều luật quy định một tội phạm mới, một hình phạt nặng hơn, một tình tiế t tăng nặng mới hoặc hạn chế phạm vi áp dụng án treo, miễn trách nhiệm hình sự , loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và quy định khác không có lợi cho người phạm tội, thì không được áp dụng đối vớ i hành vi phạm tội đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lự c thi hành. 3. Điều luật xóa bỏ một tội phạm, một hình phạt, một tình tiết tăng nặng, quy định một hình phạt nhẹ hơn, một tình tiết giảm nhẹ mới hoặc mở rộng phạ m vi áp dụng án treo, miễn trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự, miễ n hình phạt, giảm hình phạt, tha tù trước thời hạn có điều kiện, xóa án tích và quy đị nh khác có lợi cho người phạm tội, thì được áp dụng đối với hành vi phạm tội đã thự c hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thi hành. Chươ ng III TỘI PHẠM

1. Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luậ t hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thự c hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹ n lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quố c phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chứ c, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm nhữ ng lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luậ t này phải bị xử lý hình sự . 2. Những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiể m cho xã hội không đáng kể thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biệ n pháp khác.

Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội được quy định trong Bộ luật này, tội phạm được phân thành bốn loại sau đ ây: 1. Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiể m cho xã hội không lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 nă m; 2. Tội phạm nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiể m cho xã hội lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối vớ i tội ấy là từ trên 03 năm đến 07 năm tù; 44 CÔNG BÁO/Số 1263 + 1264/Ngày 31-12-2015 3. Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiể m cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 07 năm đến 15 nă m tù; 4. Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội đặc biệt lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luậ t này quy định đối với tội ấy là từ trên 15 năm đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.

Cố ý phạm tội là phạm tội trong những trường hợp sau đ ây: 1. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hộ i, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xả y ra; 2. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hộ i, thấy trước hậu quả của hành vi đó có thể xảy ra, tuy không mong muốn nhưng vẫ n có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra.

Vô ý phạm tội là phạm tội trong những trường hợp sau đ ây: 1. Người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngă n ngừa đượ c. 2. Người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó.

1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạ m, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy đị nh khác. 2. Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệ m hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏ e của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡ ng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạ t tài sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tạ i một trong các điều sau đ ây: a) Điều 143 (tội cưỡng dâm); Điều 150 (tội mua bán người); Điều 151 (tộ i mua bán người dưới 16 tuổ i); b) Điều 170 (tội cưỡng đoạt tài sản); Điều 171 (tội cướp giật tài sản); Điề u 173 (tội trộm cắp tài sản); Điều 178 (tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sả n); c) Điều 248 (tội sản xuất trái phép chất ma túy); Điều 249 (tội tàng trữ trái phép chất ma túy); Điều 250 (tội vận chuyển trái phép chất ma túy); Điều 251 (tộ i mua bán trái phép chất ma túy); Điều 252 (tội chiếm đoạt chất ma túy); CÔNG BÁO/Số 1263 + 1264/Ngày 31-12-2015 45 d) Điều 265 (tội tổ chức đua xe trái phép); Điều 266 (tội đua xe trái phép); đ) Điều 285 (tội sản xuất, mua bán, trao đổi hoặc tặng cho công cụ, thiết bị , phần mềm để sử dụng vào mục đích trái pháp luật); Điều 286 (tội phát tán chươ ng trình tin học gây hại cho hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phươ ng tiện điện tử); Điều 287 (tội cản trở hoặc gây rối loạn hoạt động của mạ ng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử); Điều 289 (tội xâm nhậ p trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác);

c hiện hành vi chiếm đoạt tài sả n); e) Điều 299 (tội khủng bố); Điều 303 (tội phá hủy công trình, cơ sở, phươ ng tiện quan trọng về an ninh quốc gia); Điều 304 (tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyể n, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự).

Chươ ng IV NHỮNG TRƯỜNG HỢP LOẠI TRỪ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ

CÔNG BÁO/Số 1263 + 1264/Ngày 31-12-2015 49 Chươ ng V THỜI HIỆU TRUY CỨU TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ , MIỄN TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ